Het koloniale geheugen van de olifant: imperialisme, ivoor en olifanten

Olifanten zijn alom vertegenwoordigd en geliefd. Behalve hun enorme grootte staan ze bekend om hun intelligentie, empathie en gevoeligheid. 
In the 19e- en 20e eeuw was olifantenivoor een van de meest verhandelde materialen. De wereldwijde vraag naar ivoor uit Afrika had tragische gevolgen voor zowel mens als dier; Europese bezetters hebben op gewelddadige wijze bevolkingsgroepen en olifanten systematisch uitgebuit met inzet van dwang- en slavenarbeid. De koloniale winzucht destabiliseerde hele samenlevingen. Tal van stukken in volkenkundige collecties zijn gemaakt van ivoor: van sieraden en kammen tot sculpturen. 


Vandaag de dag werken veel Afrikaanse landen samen om de ivoorhandel te verbieden en natuurreservaten voor olifanten te creëren. De enorme gevolgen van de koloniale ivoorhandel werken nog steeds door. Hoe kunnen musea en Westerse samenlevingen duurzaam omgaan met het neo-koloniale erfgoed van de ivoorhandel? Denk en praat hierover mee tijdens de lezing van François Janse van Rensburg, junior conservator Zuid-Afrika in Museum Volkenkunde.

The Colonial Memory of the Elephant: Imperialism, Ivory and Elephants

Elephants are among the most recognizable animals in the world and among the most beloved in popular culture. Despite their enormous size, they are known for their intelligence, empathy, and sensitivity. In the 19th and 20th centuries, elephant ivory was one of the most widely traded items in the world. The global demand for ivory had tragic consequences for both people and elephants in Africa; European powers violently extracted resources such as ivory from the African continent using forced and enslaved labour, disrupting entire societies. Many artifacts in ethnographic collections, be it buttons, sculptures or combs have been fashioned out of ivory. Today, many African countries have worked together to ban the ivory trade and create nature reserves for elephants and other animals. Yet the devastating consequences remain there to be dealt with in the present. How can musea and society sustainably deal with the (neo-)colonial heritage of the ivory trade? Learn this and more during François Janse van Rensburgs lecture at the Museum Volkenkunde.